Wikia


Oorlog is een gewapende strijd tussen volkeren of staten. Als etnische of religieuze groepen binnen dezelfde natie met elkaar een gewapende strijd voeren spreekt men van een burgeroorlog. Men spreekt van een wereldoorlog als landen over de hele wereld betrokken zijn in een oorlog.

Tegenover oorlog staat vrede, een toestand waarin volkeren en naties elkaars bestaan respecteren of zelfs waarderen. Tussen oorlog en vrede zijn allerlei tussenvormen denkbaar, zoals de Koude oorlog of de wapenstilstand.

Vanaf het begin is oorlog voeren al onderworpen geweest aan wetten en reglementen, al zijn die in de loop der tijd wel veranderd. Er is met name veel nagedacht over de rechtvaardiging van een oorlog. Sinds 1945 is volgens het internationaal recht het zonder meer voeren van een oorlog geen gerechtvaardigd middel meer voor het oplossen van conflicten. Pas als alle diplomatieke middelen zijn uitgeput kan worden besloten tot de inzet van gewapende middelen.

Alle internationale wetgeving ten spijt, worden dagelijks nog vele conflicten met wapens beslecht, zonder dat alle diplomatieke middelen uitputtend zijn benut. Om de definitie 'oorlog' te omzeilen wordt veelal eufemistisch gesproken van 'een gewapend conflict'.

DefinitieEdit

De definitie van een oorlog is niet vast gelegd, er is wel gesteld door Richardson[1] dat 1 dode een moord is en 1000 doden een gewapend conflict (oorlog op de klassieke manier van slagvelden is verboden door het internationaal recht en de term refereert hiernaar). Singer & Small[2] en Deutsch & Senghaas[3] stelden voor om het over "oorlog" te hebben als het voldeed aan de volgende drie criteria:

  1. Grootte: het resulteert in minstens 1000 doden op het slagveld (niet meegeteld de indirecte slachtoffers door hongersnood, gebrek aan onderdak en ziekten).
  2. Voorbereiding: het is van tevoren voorbereid, en/of wordt onderhouden door grootschalige sociale organisaties door middelen als rekrutering, training en opstelling van troepen; de aanschaf, opslag en distributie van wapens en munitie.
  3. Legitimatie: het wordt gewettigd door een opgezette regeringsorganisatie, zodat de moord op grote schaal niet als misdaad maar als plicht wordt gezien.

Daarnaast definieerde Eckhardt[4][5] oorlog als "elk gewapend conflict, waar een of meer overheden bij betrokken zijn, en dat 1000 of meer slachtoffers per jaar kost". Ook stelde Frankel[6]: "Oorlog lijkt in het algemeen alleen de grote conflicten in te houden, gewoonlijk tellen de conflicten waarin minder dan 50.000 strijdkrachten meedoen niet mee". Overigens waren ze het allemaal eens dat de telling van de doden zowel burgers als militaire slachtoffers inhoudt, maar Frankel telde ook de doden die indirect vielen ten gevolge van hongersnood of epidemieën en ziekten, en ook de oorlogsgerelateerde slachtingen.

Oorlog en het internationaal rechtEdit

Het voeren van een oorlog is volgens het internationaal recht in beginsel onrechtmatig.[7] Ook het dreigen met geweld valt onder dit artikel. De landen zijn allemaal soeverein en gelijk en het zou een inbreuk maken op de soevereiniteit van een land als er gedreigd wordt met oorlog of als er oorlog gevoerd wordt. Slechts in twee gevallen is het gerechtvaardigd om een oorlog te voeren en deze twee gevallen staan ook in het VN-Handvest.

Mandaat van de VN-veiligheidsraadEdit

De eerste mogelijkheid om een gerechtvaardigde oorlog te beginnen is als er een mandaat van de VN-veiligheidsraad is op grond van artikel 39 van het VN-Handvest.[8] De Veiligheidsraad stelt vast of er sprake is van een bedreiging van de vrede, verbreking van de vrede of een daad van agressie en kan aanbevelingen doen of maatregelen treffen. Allereerst zal er een oplossing gezocht moeten worden tussen de partijen. De middelen die de partijen ter beschikking hebben zijn de onderhandelingen, feitenonderzoek, bemiddeling, conciliatie, arbitrage, goede diensten van derde landen en rechterlijke beslissingen (bij een vast tribunaal of een ad hoc-tribunaal). Mochten deze middelen geen oplossing bieden dan kan de veiligheidsraad maatregelen nemen, met of zonder geweld. In de praktijk delegeert de Veiligheidsraad de bevoegdheid om tot geweld over te gaan aan één of meer landen. De Verenigde Staten heeft als relatief rijk en machtig land een aantal keer van deze bevoegdheid gebruik kunnen maken.

ZelfverdedigingEdit

De andere mogelijkheid om een gerechtvaardigde oorlog te beginnen is als er sprake is van zelfverdediging.[9] Dit kan zowel individuele zelfverdediging zijn als collectieve zelfverdediging.[10] Als een staat overgaat tot zelfverdediging moet deze staat dit zo spoedig mogelijk melden aan de Veiligheidsraad. De zelfverdediging kent een aantal voorwaarden: allereerst moet de zelfverdediging proportioneel zijn, het moet subsidiair zijn en het moet onmiddellijk zijn. Laat een staat het na om onmiddellijk adequaat te reageren op een andere staat, dan vervalt het recht op zelfverdediging. Zelfverdediging is ook mogelijk als de ambassade van een staat in een ander staat aangevallen is (vgl. de gijzeling van de VS-ambassade in Iran).

EtymologieEdit

Volgens het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal betekende het eerste deel van oorlog oorspronkelijk "verbreken van een overeenkomst" en betekende het tweede deel "noodlot". In het Oud-Noors kende men het begrip Ørlög, dat eveneens "noodlot" betekent. Eveneens wordt log verbonden met het Scandinavische lag dat "vastliggend" betekende, waaruit de betekenis "orde" voortkwam. Oorlog is dus de ontbinding van de orde. Dit is terug te vinden in het woord war dat in het Engels "oorlog" en in het Nederlands "verwarring" betekent en door beide talen van het Frankische woord werra is overgenomen. In het Frans is het woord verbasterd tot guerre, en in de andere romaanse talen tot guerra[5]

Zie ookEdit

Overige artikelen over oorlogEdit

LiteratuurverwijzingenEdit

  1. Richardson, L.F. (1960): Statistics of deadly quarrels. Boxwood Press, Pacific Grove (Californië).
  2. Singer, J. David & Melvin Small (1972): The Wages of War, 1816-1965: A Statistical Handbook. John Wiley and Sons, New York City.
  3. Deutsch, K.W. & D. Senghaas (1973): The steps to war: A survey of system levels, decision stages, and research results. In: Sage International Yearbook of Foreign Policy Studies, deel 1, pp. 275-329.
  4. Eckhardt, W. (1989): Civilian Death in Wartime. In: Bulletin of Peace Proposals. 20(1), pp. 89-98.
  5. Eckhardt, W. (1992): Civilizations, Empires and Wars: A Quantitative History of War. Macfarland & Company, Londen.
  6. Frankel, S.H. (1977): Money: Two Philosophies. The Conflict of Trust and Authority. Blackwell, Oxford.
  7. Handvest van de Verenigde Naties, hoofdstuk I, artikel 2, lid 4. Op: [1]
  8. Handvest van de Verenigde Naties, hoofdstuk VII, artikel 39. Op: [2]
  9. Handvest van de Verenigde Naties, hoofdstuk VII, artikel 51. Op: [3]
  10. Noord-Atlantisch Verdrag, artikel 5. Op: [4]

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki